Deze screeningstool is ontworpen voor iedereen die zich zorgen maakt over angst in sociale situaties en kan helpen bij het identificeren van symptomen van een Sociale Angststoornis (ook bekend als Sociale Fobie). Het duurt slechts 5-10 minuten om deze beoordeling te voltooien, die is gebaseerd op gevalideerde screeningstools waaronder de Social Phobia Inventory (SPIN) en de Liebowitz Social Anxiety Scale, die wereldwijd veel worden gebruikt door professionals in de geestelijke gezondheidszorg. Je antwoorden zijn volledig anoniem en vertrouwelijk.

Belangrijke Disclaimer:

Dit is alleen een screeningstool, geen diagnose. Sociale Angststoornis is goed behandelbaar met de juiste ondersteuning van professionals in de geestelijke gezondheidszorg. Bespreek je resultaten met je huisarts, psycholoog of psychiater. Als je een crisis in de geestelijke gezondheid ervaart of gedachten hebt om jezelf pijn te doen, zoek dan onmiddellijk hulp door 112 te bellen, de Preventie Zelfdoding te bellen op 113 (24/7), of naar de dichtstbijzijnde Spoedeisende Hulp te gaan. Alle antwoorden zijn anoniem en vertrouwelijk.

Sociale Angststoornis Begrijpen

Wat Maakt het Anders dan Normale Verlegenheid?

Iedereen voelt zich soms nerveus in sociale situaties—een presentatie geven, naar een feest gaan waar je niemand kent, of iemand belangrijks ontmoeten. Dit is normaal. Sociale Angststoornis gaat veel verder dan incidentele nervositeit:

Normale Sociale Angst:

Sociale Angststoornis:

Kernkenmerken van Sociale Angststoornis

Duidelijke angst voor sociale situaties waarin je door anderen geobserveerd, beoordeeld of geëvalueerd zou kunnen worden. Veelvoorkomende gevreesde situaties zijn:

Angst voor negatieve beoordeling: Diepe bezorgdheid dat je beoordeeld zult worden als angstig, zwak, saai, dom of inadequaat. Je zou kunnen vrezen dat anderen je angstsymptomen (blozen, zweten, trillen, trillende stem) zullen opmerken en negatief over je zullen denken.

Fysieke symptomen die optreden in of vóór sociale situaties:

Vermijdingsgedrag: Actief gevreesde sociale situaties vermijden of deze doorstaan met intense angst en stress. Deze vermijding kan je leven aanzienlijk beperken—gemiste carrièrekansen, vermijden van relaties, school verlaten, of sociaal geïsoleerd raken.

Veiligheidsgedrag: Subtiele dingen die je doet om je veiliger te voelen in sociale situaties die de angst eigenlijk in stand houden:

Wanneer Begint het Meestal?

Sociale Angststoornis begint meestal in de vroege tot midden-adolescentie (rond 13 jaar), hoewel het eerder in de kindertijd of op volwassen leeftijd kan ontwikkelen. Zonder behandeling is het vaak chronisch en blijft het vaak jarenlang of zelfs een leven lang bestaan. Het is echter op elke leeftijd goed behandelbaar.

Invloed op het Leven

Sociale Angststoornis kan aanzienlijke invloed hebben op:

Carrière en onderwijs: Presentaties, sollicitatiegesprekken, netwerken vermijden, niet durven spreken in vergaderingen of colleges, promoties of kansen niet nastreven

Relaties: Moeite met vrienden maken, daten, relaties onderhouden, sociale evenementen bijwonen

Dagelijkse activiteiten: Restaurants, winkels, openbaar vervoer vermijden, telefoongesprekken voeren, hulp vragen

Levenskwaliteit: Sociale isolatie, eenzaamheid, gemiste kansen, verminderd zelfvertrouwen

Geestelijke gezondheid: Verhoogd risico op depressie, andere angststoornissen, middelenmisbruik

De Screeningstest

Instructies

Om deze screening nauwkeurig in te vullen, antwoord eerlijk over je ervaringen in sociale situaties. Denk aan de afgelopen maand en je typische patronen. Kies het antwoord dat je ervaring het beste beschrijft. Er zijn geen goede of foute antwoorden. Alle vragen moeten worden beantwoord voor accurate resultaten. Deze screening bevat vragen over angst, vermijding en fysieke symptomen in sociale situaties. Als vragen moeilijk aanvoelen, neem dan je tijd of neem een pauze. Onthoud, hulp zoeken is een teken van kracht, geen zwakte.

Deel 1: Kern Sociale Angsten (Mini-SPIN)

Deze drie vragen screenen op belangrijke kenmerken van Sociale Angststoornis:

1. Angst voor verlegenheid zorgt ervoor dat ik dingen vermijd of niet met mensen praat.

2. Ik vermijd activiteiten waarin ik het middelpunt van de aandacht ben.

3. In verlegenheid worden gebracht of dom lijken zijn enkele van mijn ergste angsten.

Deel 2: Specifieke Sociale Situaties

Beoordeel hoeveel angst, vrees of vermijding je ervaart in elke situatie:

Interacties met Anderen

4. Praten met mensen die je niet goed kent

5. Nieuwe mensen ontmoeten

6. Praten met mensen in gezagspositie (baas, docent)

7. Een gesprek voeren met iemand die je niet goed kent

Prestatiesituaties

8. Voor een groep spreken of een presentatie geven

9. Het middelpunt van de aandacht zijn

10. Bekeken worden terwijl je iets doet (eten, schrijven, werken)

Sociale Bijeenkomsten

11. Naar feesten of sociale bijeenkomsten gaan

12. Een kamer binnenkomen wanneer anderen al zitten

Openbare Activiteiten

13. Eten of drinken op openbare plaatsen

14. Telefoongesprekken voeren in het openbaar of voor anderen

Deel 3: Fysieke Symptomen

15. Welke fysieke symptomen ervaar je in sociale situaties die je angstig maken? (Vink alles aan dat van toepassing is)

Deel 4: Vermijding en Impact

16. Hoe vaak vermijd je sociale situaties vanwege angst of vrees?

17. Wanneer je een gevreesde sociale situatie niet kunt vermijden, hoeveel stress ervaar je dan?

18. In hoeverre interfereert sociale angst met je werk, school of vermogen om te functioneren?

19. In hoeverre interfereert sociale angst met je sociale leven en relaties?

20. Hoe gestrest ben je over het hebben van sociale angst?

Deel 5: Duur en Inzicht

21. Zijn deze symptomen al 6 maanden of langer aanwezig?

22. Herken je dat je angst voor sociale situaties buitensporig of onredelijk is?

23. Heb je ooit alcohol of andere middelen gebruikt om met sociale angst om te gaan?

Resultaten en Interpretatie

Hoe de Score Werkt

Mini-SPIN (Vragen 1-3):

Beoordeling Sociale Situaties (Vragen 4-14):

Totale Beoordeling: Overweeg je Mini-SPIN score, score Sociale Situaties, aantal fysieke symptomen, frequentie van vermijding en mate van beperking om je algemene risiconiveau te bepalen.

Als je Hoog Risico hebt Gescoord (Mini-SPIN 6+, Matige-Ernstige Sociale Angst, Significante Beperking)

Wat Dit Betekent

Je antwoorden suggereren symptomen die consistent zijn met Sociale Angststoornis. Dit is een ernstige maar goed behandelbare psychische aandoening. Sociale Angststoornis kan je leven, relaties en kansen aanzienlijk beïnvloeden, maar met de juiste behandeling ervaart de overgrote meerderheid van de mensen substantiële verbetering.

Volgende Stappen

1. Maak zo snel mogelijk een afspraak met een professional in de geestelijke gezondheidszorg—zoek naar psychologen, psychiaters of therapeuten die gespecialiseerd zijn in angststoornissen
2. Wees volledig eerlijk over je symptomen, hoe lang je ze al hebt en hoe ze je leven beïnvloeden
3. Vraag om een evaluatie specifiek voor Sociale Angststoornis
4. Vraag naar Cognitieve Gedragstherapie (CGT), wat de gouden standaard behandeling is voor sociale angst
5. Overweeg of medicatie nuttig zou kunnen zijn—SSRI’s zijn goedgekeurd voor sociale angst
6. Neem contact op met je huisarts voor een verwijzing naar de GGZ
7. Bel 113 Zelfmoordpreventie (24/7) als je directe ondersteuning nodig hebt

Belangrijk om te Weten

Behandeling Werkt het Best Wanneer het Omvat:

Alarmsignalen die Urgente Aandacht Vereisen:

Als een van deze van toepassing is, zoek dan onmiddellijk hulp via je huisarts, 113 (Zelfmoordpreventie, 24/7), of de Spoedeisende Hulp.

Als je Matige Zorg hebt Gescoord (Mini-SPIN 3-5, Lichte Sociale Angst, Enige Beperking)

Wat Dit Betekent

Je ervaart merkbare sociale angst die je leven beïnvloedt, hoewel het mogelijk niet voldoet aan de volledige criteria voor Sociale Angststoornis of van lichte ernst kan zijn. Deze symptomen zijn echter geldige zorgen die het waard zijn om aan te pakken voordat ze mogelijk verergeren.

Volgende Stappen

1. Praat met je huisarts over je symptomen van sociale angst
2. Overweeg om therapie te starten met een professional in de geestelijke gezondheidszorg, zelfs als symptomen niet ernstig zijn—vroege interventie is zeer effectief
3. Zoek naar zelfhulpbronnen zoals boeken over sociale angst of online CGT-programma’s
4. Oefen geleidelijke blootstelling aan licht angstopwekkende situaties
5. Leer technieken voor angstmanagement (diepe ademhaling, progressieve spierontspanning, mindfulness)
6. Sluit je aan bij steungroepen voor sociale angst, persoonlijk of online
7. Monitor of symptomen verergeren of verbeteren

Preventie is belangrijk: Sociale angst vroeg aanpakken kan voorkomen dat het ernstiger en doordringender wordt. Veel mensen ontdekken dat lichte tot matige sociale angst zeer goed reageert op zelfhulpstrategieën gecombineerd met korte therapie. Wacht niet tot angst je leven volledig controleert—je verdient nu ondersteuning.

Zelfhulpstrategieën om te Proberen:

Als je Lager Risico hebt Gescoord (Mini-SPIN 0-2, Minimale Sociale Angst, Geen Significante Beperking)

Wat Dit Betekent

Je antwoorden suggereren op dit moment geen Sociale Angststoornis. Je ervaart mogelijk normale, beheersbare niveaus van sociale nervositeit, of je hebt al effectieve copingstrategieën.

Onthoud:

Wanneer Opnieuw Beoordelen:

Goede Geestelijke Gezondheid Behouden:

Hulp en Behandeling Krijgen

Behandelingsopties

Sociale Angststoornis is een van de meest behandelbare psychische aandoeningen. Met de juiste gespecialiseerde zorg ervaart de overgrote meerderheid van de mensen significante verbetering of volledig herstel. Effectieve behandelingen omvatten:

Therapie

Cognitieve Gedragstherapie voor Sociale Angst (CGT): De gouden standaard behandeling met de sterkste onderzoeksondersteuning. CGT voor sociale angst omvat:

Acceptatie en Commitment Therapie (ACT): Helpt je angst te accepteren in plaats van ertegen te vechten, terwijl je actie onderneemt in lijn met je waarden. Bijzonder nuttig als je moeite hebt met accepteren dat je angst hebt of vast komt te zitten in pogingen om alle angst te controleren of te elimineren.

Groepstherapie voor Sociale Angst: Gespecialiseerde groepen geleid door getrainde therapeuten waar leden samen sociale vaardigheden en exposures oefenen. Kan bijzonder krachtig zijn omdat de groep zelf een veilige plek wordt om sociaal te zijn te oefenen en oprechte feedback te ontvangen.

Mindfulness-gebaseerde Interventies: Leren angstige gedachten en sensaties zonder oordeel te observeren, waardoor hun macht over je vermindert. Vaak gecombineerd met CGT.

Medicatie

SSRI’s (Selectieve Serotonine Heropname Remmers): Goedgekeurde medicijnen voor Sociale Angststoornis:

Voordelen zijn meestal zichtbaar binnen 4-8 weken. Meest effectief wanneer gecombineerd met therapie.

SNRI’s (Serotonine-Noradrenaline Heropname Remmers):

Benzodiazepines:

Bètablokkers:

Belangrijke Opmerkingen over Medicatie:

Behandelingsaanpak

Uitgebreide behandeling omvat meestal:

Tijdlijnverwachtingen:

Wat Behandeling Succesvol Maakt:

Hulp Vinden in Nederland

Je Huisarts

GGZ (Geestelijke Gezondheidszorg)

Basis-GGZ:

Gespecialiseerde GGZ:

Noodgevallen en Ondersteuning

Noodgevallen:

113 Zelfmoordpreventie:

Korrelatie (voorheen MIND):

Stichting Pandora:

PSYTREC Angst & Dwangcentrum:

Een Psycholoog of Therapeut Vinden

Via je Zorgverzekeraar:

NIP (Nederlands Instituut van Psychologen):

NVGzP (Nederlandse Vereniging voor Gedragstherapie en Cognitieve Therapie):

Private Praktijken:

Verzekeringsdekking

De basisverzekering dekt geestelijke gezondheidszorg, inclusief therapie en medicatie voor angststoornissen. Vanaf 18 jaar geldt het eigen risico (maximaal €385 in 2024).

Wat te doen:

Online en Zelfhulp Opties

Online Programma’s:

Nuttige Boeken (in het Nederlands):

Apps:

Belangrijke Opmerking: Online bronnen en zelfhulp zijn het meest effectief voor lichte sociale angst of als aanvulling op professionele behandeling. Matige tot ernstige sociale angst vereist meestal professionele therapie voor de beste resultaten.


Voor Familie en Vrienden

Iemand met Sociale Angststoornis Ondersteunen

Sociale angst kan verwarrend en frustrerend zijn voor dierbaren. De persoon kan prima lijken in vertrouwde omgevingen maar in paniek raken in situaties die jou onschuldig lijken. Begrip en ondersteuning maken een significant verschil in hun bereidheid om hulp te zoeken en hun herstel.

Hoe te Helpen

Druk bezorgdheid uit met compassie:

Leer over Sociale Angststoornis:

Moedig professionele hulp aan:

Bied passende ondersteuning in sociale situaties:

Wees geduldig met hun vooruitgang:

Moedig gezonde gewoonten aan:

Zorg voor jezelf:

Wat te Vermijden te Zeggen

Zeg niet:

Zeg wel:

Wanneer je Gefrustreerd Bent

Het is natuurlijk om gefrustreerd te raken wanneer iemand met sociale angst herhaaldelijk situaties vermijdt, uitnodigingen afwijst of niet lijkt te proberen. Onthoud:

Als je je gefrustreerd voelt:

Urgente Zorgen

Zoek onmiddellijke hulp als de persoon:

Breng hen naar de Spoedeisende Hulp, bel 113 (Zelfmoordpreventie), of bel 112 als ze in onmiddellijk gevaar zijn.


Wetenschappelijke Bron en Disclaimer

Deze screening is gebaseerd op:

Referenties

Connor, K. M., Kobak, K. A., Churchill, L. E., Katzelnick, D., & Davidson, J. R. (2001). Mini-SPIN: A brief screening assessment for generalized social anxiety disorder. Depression and Anxiety, 14(2), 137-140.

Connor, K. M., Davidson, J. R., Churchill, L. E., Sherwood, A., Foa, E., & Weisler, R. H. (2000). Psychometric properties of the Social Phobia Inventory (SPIN). The British Journal of Psychiatry, 176(4), 379-386.

Belangrijke Disclaimer:

Deze online screeningstool is geen diagnostisch instrument. Het biedt alleen begeleiding en kan professionele evaluatie door een erkende professional in de geestelijke gezondheidszorg (psycholoog, psychiater, erkende therapeut of counselor) niet vervangen. Sociale Angststoornis is een ernstige psychische aandoening die deskundige beoordeling en behandeling van gekwalificeerde zorgverleners vereist.